Bài 66 – Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê
1. Quy trình làm một cuộc khảo sát
- Đặt câu hỏi khảo sát và nêu các lựa chọn (ví dụ: "Em thích môn thể thao nào nhất?").
- Thu thập số liệu: hỏi từng bạn, ghi kết quả (có thể dùng bảng kiểm đếm).
- Phân loại và lập bảng số liệu.
- Biểu diễn bằng bảng hoặc biểu đồ (ví dụ biểu đồ hình quạt tròn).
- Phân tích và nêu nhận xét.
2. Ví dụ: điểm hài lòng
Mỗi bạn cho một điểm từ 1 đến 5 về một buổi sinh hoạt. Kết quả của 6 bạn: 4; 5; 4; 3; 4; 5.
- Điểm 4 xuất hiện nhiều nhất (3 lần).
- Có 2 bạn cho 5 điểm.
3. Điểm trung bình
Muốn tính điểm trung bình, ta cộng tất cả các điểm rồi chia cho số bạn.
Với ví dụ trên: 4 + 5 + 4 + 3 + 4 + 5 = 25, số bạn là 6, điểm trung bình là: 25 : 6 \approx 4{,}17 (điểm, làm tròn đến hàng phần trăm).
Điểm trung bình không nhất thiết là một điểm có mặt trong dãy (như 4{,}17).
4. Phân tích và nêu nhận xét
Sau khi có bảng hoặc biểu đồ, em có thể trả lời:
- Mục nào có nhiều bạn chọn nhất, ít bạn chọn nhất?
- Mục nào chiếm bao nhiêu phần trăm số bạn? (số bạn của mục đó chia cho tổng số bạn)
- Tỉ số của số lần lặp lại một khả năng so với tổng số lần thực hiện (như khi rút thăm chia nhóm).
Ví dụ: 30 bạn rút thăm chia nhóm, có 6 bạn rút phải nhóm "Trồng cây". Tỉ số là \dfrac{6}{30} = \dfrac{1}{5}, tức 20\%.
5. Lưu ý và lỗi hay gặp
- Phải ghi đủ số liệu của mọi bạn; tổng các nhóm bằng số bạn khảo sát.
- Không nhầm điểm trung bình với điểm xuất hiện nhiều nhất.
- Khi gộp hai nhóm, tính tổng điểm của từng nhóm (số bạn nhân điểm trung bình) rồi cộng, không lấy trung bình cộng hai điểm trung bình.