Bài 13 – Làm tròn số thập phân
1. Làm tròn đến số tự nhiên gần nhất
Em so sánh chữ số ở hàng phần mười với 5:
- Bé hơn 5: làm tròn xuống (giữ nguyên phần nguyên, bỏ phần thập phân).
- Bằng 5 hoặc lớn hơn 5: làm tròn lên (phần nguyên cộng thêm 1).
Ví dụ: 7{,}3 \to 7 (vì 3 < 5); 7{,}5 \to 8 (vì 5 = 5); 7{,}92 \to 8 (vì 9 > 5); 19{,}6 \to 20.
2. Làm tròn đến hàng phần mười
Em so sánh chữ số ở hàng phần trăm với 5, rồi bỏ các chữ số sau hàng phần mười.
- 4{,}62 \to 4{,}6 (vì 2 < 5, làm tròn xuống).
- 4{,}65 \to 4{,}7 (vì 5 = 5, làm tròn lên).
- 12{,}847 \to 12{,}8 (chỉ nhìn chữ số hàng phần trăm là 4).
3. Làm tròn đến hàng phần trăm
Em so sánh chữ số ở hàng phần nghìn với 5, rồi bỏ các chữ số sau hàng phần trăm.
- 5{,}142 \to 5{,}14 (vì 2 < 5).
- 5{,}145 \to 5{,}15 (vì 5 = 5).
- 0{,}3857 \to 0{,}39 (vì chữ số hàng phần nghìn là 5).
4. Cách làm chung
- Xác định hàng cần giữ lại (số tự nhiên, phần mười hay phần trăm).
- Nhìn một chữ số ngay bên phải hàng đó và so với 5.
- Chữ số đó bé hơn 5: giữ nguyên các chữ số đã chọn. Từ 5 trở lên: tăng chữ số ở hàng giữ lại thêm 1. Sau đó bỏ các chữ số bên phải.
5. Lỗi hay gặp
- Chỉ nhìn đúng một chữ số bên phải hàng cần giữ. Làm tròn 3{,}249 đến hàng phần mười: nhìn hàng phần trăm là 4 (bé hơn 5) nên được 3{,}2, không phải 3{,}3.
- Không làm tròn nhiều lần liên tiếp. Làm tròn 7{,}46 đến số tự nhiên: chữ số hàng phần mười là 4 nên được 7 (nếu làm tròn 7{,}46 \to 7{,}5 \to 8 là sai).
- Phân biệt "đến số tự nhiên" và "đến hàng phần mười": 6{,}81 \to 7 nhưng 6{,}81 \to 6{,}8.