Bài 2 – Ôn tập các phép tính với số tự nhiên
1. Bốn phép tính và cách đặt tính
- Phép cộng: số hạng + số hạng = tổng. Phép trừ: số bị trừ − số trừ = hiệu.
- Phép nhân: thừa số × thừa số = tích. Phép chia: số bị chia : số chia = thương.
- Khi đặt tính, viết các chữ số thẳng hàng (đơn vị với đơn vị, chục với chục, …). Cộng, trừ, nhân tính từ phải sang trái; chia tính từ trái sang phải.
- Phép chia có dư: số bị chia = thương × số chia + số dư, và số dư luôn bé hơn số chia. Ví dụ 50 : 7 được thương 7, dư 1 vì 7 × 7 + 1 = 50.
2. Tính chất của phép cộng và phép nhân
- Giao hoán: a + b = b + a; a \times b = b \times a.
- Kết hợp: (a + b) + c = a + (b + c); (a \times b) \times c = a \times (b \times c).
- Nhân một số với một tổng: a \times (b + c) = a \times b + a \times c.
- Nhân một số với một hiệu: a \times (b - c) = a \times b - a \times c.
3. Tính giá trị biểu thức
- Biểu thức chỉ có cộng, trừ (hoặc chỉ có nhân, chia): tính từ trái sang phải.
- Biểu thức có cả nhân, chia và cộng, trừ: tính nhân, chia trước, cộng, trừ sau.
- Biểu thức có dấu ngoặc: tính trong ngoặc trước.
Ví dụ: 300 - 4 \times 25 + 10 = 300 - 100 + 10 = 210.
4. Tính bằng cách thuận tiện
Dùng các tính chất để nhóm các số tròn chục, tròn trăm.
- 25 \times 17 \times 4 = 17 \times (25 \times 4) = 17 \times 100 = 1700
- 36 \times 45 + 36 \times 55 = 36 \times (45 + 55) = 36 \times 100 = 3600
- 98 + 47 + 2 = (98 + 2) + 47 = 147
5. Bài toán lời văn: tổng và hiệu, trung bình cộng
- Biết tổng và hiệu của hai số: số bé = (tổng − hiệu) : 2; số lớn = số bé + hiệu. Ví dụ tổng 50, hiệu 8: số bé (50 - 8) : 2 = 21, số lớn 21 + 8 = 29.
- Trung bình cộng của nhiều số = tổng các số : số các số. Ví dụ (12 + 18 + 30) : 3 = 20.
- Lỗi hay gặp: tính từ trái sang phải mà quên nhân, chia trước (10 + 2 \times 5 là 20, không phải 60); đặt tính lệch hàng; khi chia quên viết chữ số 0 ở thương.