Bài 32 – Ôn tập một số hình phẳng
1. Nhận biết các hình
- Hình bình hành: có hai cặp cạnh đối song song (và bằng nhau). Hình thoi: có hai cặp cạnh đối song song và bốn cạnh bằng nhau.
- Hình thang: có một cặp cạnh đối song song, gọi là hai đáy.
- Hình tam giác: theo góc có tam giác nhọn (3 góc nhọn), tam giác vuông (1 góc vuông), tam giác tù (1 góc tù).
- Hình tròn: có tâm O, bán kính r (từ tâm tới một điểm trên đường tròn), đường kính d = r × 2.
2. Đáy và đường cao của hình tam giác
Đường cao ứng với một đáy là đoạn thẳng kẻ từ đỉnh đối diện, vuông góc với đường thẳng chứa đáy.
- Tam giác vuông: cạnh góc vuông này chính là đường cao ứng với đáy là cạnh góc vuông kia.
- Tam giác tù: đường cao ứng với một cạnh bên của góc tù nằm ngoài tam giác.
3. Diện tích hình tam giác và hình thang
- Tam giác: S = a \times h : 2 (a là đáy, h là chiều cao ứng với đáy, cùng đơn vị).
- Hình thang: S = (a + b) \times h : 2 (a, b là hai đáy).
- Ví dụ: hình thang có hai đáy 14 cm và 6 cm, chiều cao 8 cm: S = (14 + 6) \times 8 : 2 = 80\ \text{cm}^2.
4. Chu vi và diện tích hình tròn
- Chu vi: C = r \times 2 \times 3{,}14 (hoặc C = d \times 3{,}14).
- Diện tích: S = r \times r \times 3{,}14.
- Ví dụ r = 8 cm: C = 8 \times 2 \times 3{,}14 = 50{,}24 cm; S = 8 \times 8 \times 3{,}14 = 200{,}96\ \text{cm}^2.
- Nửa hình tròn: diện tích bằng một nửa diện tích hình tròn.
5. Lưu ý và lỗi hay gặp
- Quên chia 2 khi tính diện tích tam giác và hình thang.
- Lấy cạnh bên thay cho chiều cao (chiều cao phải vuông góc với đáy).
- Nhầm công thức chu vi với diện tích hình tròn; quên bán kính = đường kính : 2.
- Hình ghép: chia thành các hình đã biết công thức, tính từng phần rồi cộng.