Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 24 – Luyện tập chung

1. Cộng và trừ số thập phân

  • Viết các số sao cho các chữ số ở cùng một hàng thẳng cột, dấu phẩy thẳng dấu phẩy. Số nào thiếu chữ số ở phần thập phân thì viết thêm chữ số 0.
  • Cộng hoặc trừ như với số tự nhiên, rồi viết dấu phẩy ở kết quả thẳng cột với các dấu phẩy ở trên.

Ví dụ: 12{,}7 + 4{,}35 = 17{,}05 (viết 12{,}70 + 4{,}35). 20 - 6{,}18 = 13{,}82 (viết 20{,}00 - 6{,}18).

2. Nhân số thập phân

  • Nhân như nhân số tự nhiên, bỏ qua dấu phẩy.
  • Đếm xem hai thừa số có tất cả bao nhiêu chữ số ở phần thập phân, rồi dùng dấu phẩy tách ở tích bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.

Ví dụ: 1{,}6 \times 0{,}35. Tính 16 \times 35 = 560. Hai thừa số có 1 + 2 = 3 chữ số thập phân nên tích là 0{,}560 = 0{,}56.

Tính chất của phép nhân vẫn đúng với số thập phân:

  • Giao hoán: a \times b = b \times a.
  • Kết hợp: (a \times b) \times c = a \times (b \times c).
  • Nhân một tổng với một số: (a + b) \times c = a \times c + b \times c.

3. Chia số thập phân

  • Chia số thập phân cho số tự nhiên: chia như số tự nhiên, nhớ đặt dấu phẩy ở thương khi hạ chữ số đầu tiên của phần thập phân.
  • Chia số tự nhiên còn dư: viết dấu phẩy ở thương, thêm chữ số 0 vào số dư rồi chia tiếp.
  • Chia cho số thập phân: chuyển dấu phẩy ở cả hai số sang phải bằng số chữ số thập phân của số chia (thiếu thì viết thêm chữ số 0), rồi chia như số tự nhiên.

Ví dụ: 5{,}1 : 0{,}12 = 510 : 12 = 42{,}5.

4. Nhân, chia với 10; 100; 1 000;… và 0,1; 0,01; 0,001;…

  • Khi nhân 10; 100; 1 000 hoặc chia 0,1; 0,01; 0,001: dịch dấu phẩy sang phải 1; 2; 3 chữ số.
  • Khi nhân 0,1; 0,01; 0,001 hoặc chia 10; 100; 1 000: dịch dấu phẩy sang trái 1; 2; 3 chữ số.

Ví dụ: 8{,}25 \times 100 = 825; 8{,}25 \times 0{,}01 = 0{,}0825; 8{,}25 : 10 = 0{,}825; 8{,}25 : 0{,}1 = 82{,}5.

5. Thứ tự thực hiện phép tính và tính thuận tiện

  • Biểu thức không có ngoặc: nhân, chia trước; cộng, trừ sau. Biểu thức có ngoặc: tính trong ngoặc trước.
  • Tính thuận tiện: nhóm các số cho ra số tròn (như 2,5 × 4 = 10) hoặc đặt thừa số chung ra ngoài.

Ví dụ: 6{,}4 \times 2{,}5 \times 4 = 6{,}4 \times (2{,}5 \times 4) = 6{,}4 \times 10 = 64. Ví dụ: 1{,}7 \times 3{,}8 + 1{,}7 \times 6{,}2 = 1{,}7 \times (3{,}8 + 6{,}2) = 1{,}7 \times 10 = 17.

6. Giải bài toán nhiều bước và lỗi hay gặp

  • Đọc kĩ đề, tóm tắt rồi tìm các bước: cái gì cần tính trước để tính cái được hỏi. Có thể thử lại kết quả bằng phép tính ngược.
  • Ví dụ: Mua 2{,}4 m dây với giá 15 nghìn đồng một mét, đưa 50 nghìn đồng. Tiền dây là 2{,}4 \times 15 = 36 (nghìn đồng); tiền nhận lại là 50 - 36 = 14 (nghìn đồng).
  • Lỗi hay gặp: không đặt dấu phẩy thẳng cột khi cộng, trừ; đếm thiếu chữ số thập phân khi nhân; quên chữ số 0 ở thương; nhầm hướng dịch dấu phẩy khi nhân, chia với 0,1; 0,01.