Bài 33 – Ôn tập diện tích, chu vi một số hình phẳng
1. Công thức cần nhớ
Các độ dài phải cùng đơn vị rồi mới tính.
- Hình chữ nhật (dài a, rộng b): P = (a + b) \times 2; S = a \times b.
- Hình vuông (cạnh a): P = a \times 4; S = a \times a.
- Hình tam giác (đáy a, chiều cao h): S = a \times h : 2.
- Hình thang (đáy lớn a, đáy bé b, chiều cao h): S = (a + b) \times h : 2.
- Hình tròn (bán kính r, đường kính d = r \times 2): C = d \times 3{,}14 = r \times 2 \times 3{,}14; S = r \times r \times 3{,}14.
2. Ví dụ: tam giác và hình thang
- Tam giác có đáy 15 cm, chiều cao 8 cm: S = 15 \times 8 : 2 = 60 (^2).
- Hình thang có hai đáy 9 m và 13 m, chiều cao 5 m: S = (9 + 13) \times 5 : 2 = 55 (^2).
- Tìm ngược: tam giác có S = 60 ^2, đáy 15 cm thì chiều cao là 60 \times 2 : 15 = 8 ().
3. Ví dụ: hình tròn
Hình tròn có đường kính 18 cm. Bán kính là 18 : 2 = 9 ().
- Chu vi: 18 \times 3{,}14 = 56{,}52 ().
- Diện tích: 9 \times 9 \times 3{,}14 = 254{,}34 (^2).
Nếu biết chu vi C thì đường kính là C : 3{,}14.
4. Hình ghép
Muốn tính diện tích một hình ghép, em chia hình thành các hình quen thuộc (hình chữ nhật, tam giác, hình thang, hình tròn, nửa hình tròn), tính từng phần rồi cộng lại. Nếu hình là phần còn lại sau khi cắt bỏ một hình, em lấy diện tích hình lớn trừ đi diện tích phần bị cắt.
Chu vi hình ghép là tổng độ dài các đường bao quanh ngoài. Cạnh nằm bên trong hình (chỗ ghép) không được tính.
5. Lỗi hay gặp
- Quên chia 2 khi tính diện tích tam giác và hình thang.
- Lấy đường kính thay cho bán kính khi tính diện tích hình tròn.
- Nhầm công thức chu vi với diện tích hình tròn.
- Viết sai đơn vị: chu vi dùng cm, m; diện tích dùng cm^2^2.