Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 28 – Thực hành và trải nghiệm: Đo, vẽ, lắp ghép, tạo hình

1. Tạo hình từ các hình đã học

Nhiều đồ vật và tranh vẽ được ghép từ các hình quen thuộc: hình chữ nhật, hình vuông, hình tam giác, hình thang, hình tròn. Ví dụ: một ngôi nhà gồm mái nhà (hình thang hoặc hình tam giác), thân nhà (hình chữ nhật), cửa (hình chữ nhật hoặc hình vuông). Khi cắt giấy màu rồi dán lên giấy kẻ ô vuông, em có thể đếm ô để biết độ dài các cạnh.

2. Đọc số đo trên giấy kẻ ô vuông

Nếu mỗi ô vuông có cạnh 1\ \text{cm} thì:

  • đoạn thẳng dài 5 ô có độ dài 5\ \text{cm};
  • đáy và chiều cao của hình được đếm theo số ô tương ứng.

Hình vẽ dùng để đếm ô (không đo bằng thước), em cần nhìn thật kĩ vị trí các đỉnh của hình trên các nút lưới.

3. Tính diện tích hình ghép

Muốn tính diện tích của một hình ghép, ta làm theo các bước:

  • Chia hình thành các hình em đã biết công thức (chữ nhật, tam giác, hình thang...).
  • Tính diện tích từng hình.
  • Cộng các diện tích lại. Nếu hình bị khoét đi một phần (cửa, lỗ...) thì trừ phần bị khoét.

Ví dụ: một hình gồm hình chữ nhật 6\ \text{cm} \times 3\ \text{cm} và phía trên là tam giác có đáy 6\ \text{cm}, chiều cao 2\ \text{cm}: 6 \times 3 + \frac{6 \times 2}{2} = 18 + 6 = 24\ (\text{cm}^2)

4. Cắt, ghép hình

  • Khi cắt một hình thành các mảnh rồi ghép lại (không bỏ mảnh nào) thì diện tích không thay đổi. Chu vi có thể thay đổi.
  • Hình vuông cắt theo hai đường chéo cho 4 mảnh tam giác bằng nhau, mỗi mảnh có diện tích bằng \frac{1}{4} diện tích hình vuông.
  • Cắt bỏ một mảnh khỏi hình thì diện tích còn lại = diện tích ban đầu − diện tích mảnh bị cắt.

5. Đo, vẽ và gấp

  • Dùng ê ke để kiểm tra góc vuông, thước để đo độ dài, com pa để vẽ đường tròn.
  • Vẽ hình thang trên giấy kẻ ô: kẻ hai đoạn thẳng song song, dài ngắn khác nhau (đó là hai đáy), rồi nối các đầu mút ở cùng phía để được hai cạnh bên.
  • Khi gấp giấy, mỗi nếp gấp tạo ra các hình mới (tam giác, hình vuông...). Em nên quan sát từng bước để biết hình nào được tạo ra.

6. Lỗi hay gặp

  • Đếm ô sai khi đỉnh hình không nằm đúng nút lưới.
  • Quên trừ phần bị khoét (cửa, lỗ) hoặc quên chia 2 khi tính diện tích tam giác.
  • Cho rằng cắt ghép làm thay đổi diện tích, hoặc cho rằng chu vi luôn giữ nguyên.