Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 4 – Phân số thập phân

1. Phân số thập phân là gì?

Phân số có mẫu số là 10, 100, 1000, … gọi là phân số thập phân.

  • Ví dụ: \frac{7}{10}, \frac{43}{100}, \frac{609}{1000} là các phân số thập phân.
  • Tử số có thể lớn hơn mẫu số: \frac{25}{10} vẫn là phân số thập phân.
  • \frac{3}{20} và \frac{5}{12} chưa là phân số thập phân vì mẫu số không phải 10, 100, 1000, …

2. Viết phân số thành phân số thập phân (nhân)

Nhiều phân số có thể viết thành phân số thập phân bằng cách nhân cả tử số và mẫu số với cùng một số để mẫu số thành 10, 100 hoặc 1000.

Ví dụ 1: \frac{4}{5} = \frac{4 \times 2}{5 \times 2} = \frac{8}{10}

Ví dụ 2: \frac{7}{25}. Ta có 100 : 25 = 4, nên \frac{7}{25} = \frac{7 \times 4}{25 \times 4} = \frac{28}{100}.

Ví dụ 3: \frac{3}{8}. Ta có 1000 : 8 = 125, nên \frac{3}{8} = \frac{3 \times 125}{8 \times 125} = \frac{375}{1000}.

3. Viết phân số thành phân số thập phân (chia)

Nếu tử số và mẫu số cùng chia hết cho một số thì có thể chia cả hai cho số đó.

Ví dụ: \frac{36}{400} = \frac{36 : 4}{400 : 4} = \frac{9}{100} và \frac{7}{70} = \frac{7 : 7}{70 : 7} = \frac{1}{10}.

Mẹo: trước hết hãy tự hỏi "mẫu số nhân (hoặc chia) với bao nhiêu thì được 10, 100, 1000?", rồi làm cùng phép tính cho tử số.

4. Phân số thập phân trên tia số

Chia đoạn từ 0 đến 1 thành 10 phần bằng nhau, mỗi phần là \frac{1}{10}. Nếu chia tiếp mỗi phần đó thành 10 phần nhỏ bằng nhau thì mỗi phần nhỏ là \frac{1}{100}. Vì thế \frac{1}{10} = \frac{10}{100} và \frac{3}{10} = \frac{30}{100}.

5. Lỗi hay gặp

  • Chỉ đổi mẫu số mà quên đổi tử số: viết \frac{4}{5} = \frac{4}{10} là sai. Phải nhân cả hai: \frac{4}{5} = \frac{8}{10}.
  • Cho rằng phân số nào mẫu số "tròn" như 20, 50 cũng là phân số thập phân. Mẫu số phải đúng là 10, 100, 1000, … (nhưng \frac{3}{20} = \frac{15}{100} thì viết được thành phân số thập phân).
  • Không phải phân số nào cũng viết được thành phân số thập phân. Ví dụ \frac{1}{3} không viết được, vì không có số tự nhiên nào nhân với 3 để được 10, 100, 1000, …