Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 6 – Cộng, trừ hai phân số

1. Cộng, trừ hai phân số khác mẫu số

Muốn cộng (hoặc trừ) hai phân số khác mẫu số, em quy đồng mẫu số rồi cộng (hoặc trừ) hai phân số đã quy đồng.

Ví dụ: \frac{3}{4} + \frac{1}{6}.

  • Hai mẫu số 4 và 6 không chia hết cho nhau, ta lấy mẫu số chung là tích 4 \times 6 = 24: \frac{3}{4} = \frac{3 \times 6}{4 \times 6} = \frac{18}{24}; \frac{1}{6} = \frac{1 \times 4}{6 \times 4} = \frac{4}{24}.
  • Cộng: \frac{18}{24} + \frac{4}{24} = \frac{22}{24} = \frac{11}{12} (rút gọn).
  • Em cũng có thể chọn mẫu số chung nhỏ hơn là 12 (12 chia hết cho cả 4 và 6), kết quả vẫn là \frac{11}{12}.

2. Chọn mẫu số chung

  • Cách chắc chắn: lấy tích hai mẫu số. Ví dụ \frac{1}{3} + \frac{1}{4}: mẫu số chung là 3 \times 4 = 12.
  • Nếu một mẫu số chia hết cho mẫu số kia thì lấy mẫu số lớn làm mẫu số chung. Ví dụ \frac{5}{6} - \frac{1}{3}: vì 6 : 3 = 2 nên \frac{1}{3} = \frac{2}{6}, và \frac{5}{6} - \frac{2}{6} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}.
  • Cuối cùng nhớ rút gọn kết quả nếu được.

3. Số tự nhiên cộng, trừ phân số

Viết số tự nhiên thành phân số có mẫu số bằng mẫu số của phân số kia (số tự nhiên a = \frac{a \times m}{m}).

  • 3 + \frac{2}{5} = \frac{15}{5} + \frac{2}{5} = \frac{17}{5}
  • 4 - \frac{3}{8} = \frac{32}{8} - \frac{3}{8} = \frac{29}{8}

4. Phép chia và phân số

Chia đều 3 chiếc bánh cho 4 bạn thì mỗi bạn được \frac{3}{4} chiếc bánh. Một cách làm: mỗi chiếc bánh cắt thành 4 phần bằng nhau, mỗi bạn lấy 1 phần của mỗi chiếc, tức là 3 phần. Vậy 3 : 4 = \frac{3}{4}.

5. Bài toán lời văn và lỗi hay gặp

Ví dụ: Một chai có \frac{3}{4} lít nước. Hà rót ra \frac{2}{5} lít. Còn lại \frac{3}{4} - \frac{2}{5} = \frac{15}{20} - \frac{8}{20} = \frac{7}{20} (lít).

Lỗi hay gặp: cộng tử với tử, mẫu với mẫu (\frac{2}{7} + \frac{1}{2} = \frac{3}{9} là sai; đúng là \frac{4}{14} + \frac{7}{14} = \frac{11}{14}). Hai phân số khác mẫu thì phải quy đồng trước.