Bài 12 – Viết số đo đại lượng dưới dạng số thập phân
1. Ý tưởng chung
Muốn viết số đo dưới dạng số thập phân với đơn vị lớn hơn, em đổi phần số đo nhỏ thành phân số thập phân của đơn vị lớn, rồi viết thành số thập phân.
- Độ dài: 1 m = = = 1 000 mm; 1 km =
- Khối lượng: 1 tấn = 10 tạ = 1 000 kg; 1 kg =
- Dung tích: 1 l =
2. Độ dài và khối lượng
- 5 36 = 5\frac{36}{100} = 5{,}36
- 3 70 = 3\frac{70}{1000} = 3{,}070 = 3{,}07
- 45 = \frac{45}{1000} = 0{,}045
- 2 tấn 3 tạ = 2\frac{3}{10} tấn = 2{,}3 tấn.
Mẹo: mẫu số của phân số thập phân () có bao nhiêu chữ số 0 thì phần thập phân có bấy nhiêu chữ số.
3. Dung tích
Ví dụ: 2 80 = 2\frac{80}{1000} = 2{,}080 = 2{,}08 l; 640 = \frac{640}{1000} = 0{,}640 = 0{,}64
4. Diện tích
Hai đơn vị diện tích liền nhau hơn kém nhau 100 lần: 1 m² = 100 dm²; 1 dm² = 100 cm².
- 4 m² 9 dm² = 4\frac{9}{100} m² = 4{,}09 m².
- 245 dm² = \frac{245}{100} m² = 2{,}45 m².
Chú ý: khi đổi sang đơn vị diện tích liền trên, số đo đơn vị bé chiếm hai chữ số ở phần thập phân, vì mẫu số là 100.
5. Lưu ý và lỗi hay gặp
- Phần số đo nhỏ phải viết đủ chữ số thập phân: 3 5 = 3{,}05 (không phải 3{,}5 ); 7 = 0{,}007
- Có thể bỏ chữ số 0 ở tận cùng bên phải phần thập phân: 2 340 = 2{,}340 = 2{,}34
- Đổi ngược từ số thập phân sang đơn vị bé hơn: viết số thập phân thành hỗn số rồi đổi phần phân số. 2{,}7 tấn = 2\frac{7}{10} tấn = 2 tấn 7 tạ = 27 tạ; 3{,}6 = 3\frac{6}{10} = 3 600 = 3\,600
- Đổi diện tích dùng 100, không dùng 10: 5 dm² = 0{,}05 m² (không phải 0{,}5 m²).