Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 53 – Thể tích của hình lập phương

1. Hình lập phương là hình hộp chữ nhật đặc biệt

Hình lập phương có chiều dài, chiều rộng, chiều cao bằng nhau (đều bằng độ dài cạnh a). Vì vậy cách tính thể tích hình hộp chữ nhật a \times b \times c cũng dùng được cho hình lập phương.

2. Công thức tính thể tích hình lập phương

Muốn tính thể tích hình lập phương, ta lấy cạnh nhân với cạnh rồi nhân với cạnh: V = a \times a \times a Trong đó V là thể tích, a là độ dài cạnh.

Nếu xếp khối lập phương nhỏ cạnh 1\ \text{cm} thành một hình lập phương lớn mỗi cạnh a khối thì số khối là a \times a \times a, nên thể tích là a \times a \times a\ (\text{cm}^3).

3. Ví dụ giải từng bước

Một hộp quà hình lập phương có cạnh 4\ \text{dm}. Tính thể tích hộp.

  • Bước 1: viết công thức V = a \times a \times a.
  • Bước 2: thay số V = 4 \times 4 \times 4.
  • Bước 3: tính 4 \times 4 = 16, rồi 16 \times 4 = 64.

Thể tích hộp quà là 64\ \text{dm}^3.

Một vài thể tích em nên nhớ: cạnh 1 → 1; cạnh 2 → 8; cạnh 3 → 27; cạnh 4 → 64; cạnh 5 → 125; cạnh 10 → 1\,000.

4. Cạnh là số thập phân hoặc khác đơn vị

Hình lập phương có cạnh 0{,}5\ \text{m}: V = 0{,}5 \times 0{,}5 \times 0{,}5 = 0{,}125\ (\text{m}^3) Đổi sang \text{dm}^3: cạnh 0{,}5\ \text{m} = 5\ \text{dm} nên V = 5 \times 5 \times 5 = 125\ (\text{dm}^3). Hai kết quả khớp nhau vì 1\ \text{m}^3 = 1\,000\ \text{dm}^3.

5. Cắt bớt, ghép thêm

  • Cắt đi một khối thì lấy thể tích khối lớn trừ thể tích khối bị cắt.
  • Ghép nhiều khối thì cộng các thể tích lại.

Ví dụ: hai hình lập phương cạnh 1\ \text{dm} và 3\ \text{dm} có tổng thể tích 1 + 27 = 28\ (\text{dm}^3).

6. Lỗi hay gặp

  • Lấy cạnh nhân 3 (hoặc nhân 2) thay vì nhân ba lần cạnh với nhau: 4 \times 3 = 12.
  • Chỉ nhân hai lần cạnh (đó là diện tích một mặt): 4 \times 4 = 16.
  • Viết sai đơn vị: thể tích phải là \text{cm}^3, \text{dm}^3, \text{m}^3.