Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 50 – Diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật

1. Diện tích xung quanh

Hình hộp chữ nhật có hai mặt đáy (mặt trên và mặt dưới) và bốn mặt bên. Tổng diện tích bốn mặt bên là diện tích xung quanh.

Trải bốn mặt bên ra, ta được một hình chữ nhật:

  • chiều dài bằng chu vi mặt đáy,
  • chiều rộng bằng chiều cao của hình hộp.

Vậy: diện tích xung quanh = chu vi mặt đáy × chiều cao (cùng đơn vị đo).

S_{xq} = (a + b) \times 2 \times h

(a, b là chiều dài, chiều rộng của mặt đáy; h là chiều cao.)

2. Ví dụ tính diện tích xung quanh

Hình hộp chữ nhật dài 8\ \text{dm}, rộng 5\ \text{dm} 3\ \text{dm}.

  • Chu vi mặt đáy: (8 + 5) \times 2 = 26\ (\text{dm}).
  • Diện tích xung quanh: 26 \times 3 = 78\ (\text{dm}^2).

Với số thập phân: dài 2{,}5\ \text{m}, rộng 1{,}5\ \text{m} 2\ \text{m} thì S_{xq} = (2{,}5 + 1{,}5) \times 2 \times 2 = 16\ (\text{m}^2).

3. Diện tích toàn phần

Diện tích toàn phần là tổng diện tích tất cả các mặt, tức là diện tích xung quanh cộng với diện tích hai mặt đáy.

S_{tp} = S_{xq} + 2 \times (a \times b)

(a \times b là diện tích một mặt đáy.)

Ví dụ (hộp ở trên, dài 8\ \text{dm}, rộng 5\ \text{dm} 3\ \text{dm}):

  • Diện tích một đáy: 8 \times 5 = 40\ (\text{dm}^2); hai đáy: 40 \times 2 = 80\ (\text{dm}^2).
  • Diện tích toàn phần: 78 + 80 = 158\ (\text{dm}^2).

4. Khi hộp thiếu một số mặt

Trong thực tế, nhiều vật chỉ có một số mặt, nên em phải xem cần tính những mặt nào:

  • Hộp có đủ nắp và đáy (hộp quà bọc kín): tính diện tích toàn phần.
  • Bể, thùng không có nắp: diện tích xung quanh cộng một mặt đáy.
  • Ốp gạch, quét sơn bốn bức tường: chỉ tính diện tích xung quanh.

Ví dụ: hộp đựng đồ chơi bằng bìa, không nắp, dài 5\ \text{dm}, rộng 4\ \text{dm} 3\ \text{dm}. Diện tích bìa: (5 + 4) \times 2 \times 3 + 5 \times 4 = 54 + 20 = 74\ (\text{dm}^2).

5. Lưu ý và lỗi hay gặp

  • Phải đổi các số đo về cùng một đơn vị trước khi tính.
  • Hay quên nhân với 2 khi tính chu vi mặt đáy; hay cộng cả chiều cao vào chu vi đáy.
  • Nhầm diện tích xung quanh với diện tích toàn phần (quên cộng hai đáy).
  • Đơn vị của diện tích là \text{cm}^2, \text{dm}^2, \text{m}^2.