Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 31 – Ôn tập các phép tính với số thập phân

1. Cộng, trừ số thập phân

  • Viết các số sao cho các chữ số ở cùng một hàng thẳng cột (dấu phẩy thẳng dấu phẩy). Có thể viết thêm chữ số 0 vào phần thập phân cho đủ hàng.
  • Cộng hoặc trừ như số tự nhiên, rồi viết dấu phẩy ở kết quả thẳng cột với dấu phẩy của các số đã cho.
  • Ví dụ: 36{,}5 + 8{,}75: viết 36{,}50 + 8{,}75 = 45{,}25.
  • Ví dụ: 50{,}2 - 18{,}64: viết 50{,}20 - 18{,}64 = 31{,}56.

2. Tính chất giúp tính thuận tiện

  • Giao hoán: a + b = b + a; a \times b = b \times a.
  • Kết hợp: (a + b) + c = a + (b + c); (a \times b) \times c = a \times (b \times c).
  • Ví dụ: 3{,}6 + 4{,}9 + 6{,}4 = (3{,}6 + 6{,}4) + 4{,}9 = 10 + 4{,}9 = 14{,}9.

3. Nhân số thập phân

  • Nhân như số tự nhiên (bỏ qua dấu phẩy).
  • Đếm xem hai thừa số có tất cả bao nhiêu chữ số ở phần thập phân, rồi dùng dấu phẩy tách ở tích bấy nhiêu chữ số tính từ phải sang trái.
  • Ví dụ: 4{,}6 \times 0{,}3: 46 \times 3 = 138; hai thừa số có 1 + 1 = 2 chữ số thập phân nên được 1{,}38.
  • Biết 36 \times 25 = 900 thì 3{,}6 \times 2{,}5 = 9 (900 chia cho 100 vì có 2 chữ số thập phân).

4. Chia số thập phân

  • Chia số thập phân cho số tự nhiên: chia như số tự nhiên, khi chia hết phần nguyên thì viết dấu phẩy ở thương rồi chia tiếp. Ví dụ 8{,}4 : 7 = 1{,}2.
  • Chia cho số thập phân: nhân cả số bị chia và số chia với 10; 100; … cho đến khi số chia thành số tự nhiên rồi chia. Ví dụ 45 : 0{,}5 = 450 : 5 = 90.
  • Bài toán "nhiều nhất": ví dụ cắt các đoạn dài 1{,}5 m từ sợi dây 10 m: 10 : 1{,}5 được 6 dư 1, nên cắt được nhiều nhất 6 đoạn.

5. Lưu ý và lỗi hay gặp

  • Quên viết thêm chữ số 0 khi trừ (ví dụ 50{,}2 - 18{,}64) làm cột bị lệch hàng.
  • Nhân: đếm sai số chữ số thập phân nên đặt sai dấu phẩy (4{,}6 \times 0{,}3 không bằng 13{,}8).
  • Chia cho số thập phân: chỉ nhân số chia mà quên nhân số bị chia với cùng số.
  • Biểu thức có nhiều phép tính: làm nhân, chia trước; cộng, trừ sau.