Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 63 – Thu thập, phân loại, sắp xếp các số liệu

1. Thu thập số liệu và ghi thành dãy

Muốn biết điều gì đó về một nhóm người hay vật, ta hỏi hoặc đo từng người, từng vật rồi ghi lại. Các số ghi được gọi là số liệu; khi ghi liền nhau ta được một dãy số liệu.

Ví dụ: Cô giáo đo chiều cao 8 cây non (đơn vị: cm): 12; 15; 12; 18; 15; 12; 20; 15.

2. Phân loại và lập bảng số liệu

Ta chia các số liệu thành những nhóm rồi đếm số số liệu ở từng nhóm. Có thể chia theo từng giá trị, hoặc chia theo khoảng (ví dụ "từ 12 cm đến dưới 16 ).

Với dãy ở trên, chia theo từng giá trị ta có:

  • 12 cm: 3 cây; 15 cm: 3 cây; 18 cm: 1 cây; 20 cm: 1 cây.

Kiểm tra: 3 + 3 + 1 + 1 = 8, đúng bằng số cây đã đo. Khi đếm nhiều, ta dùng bảng kiểm đếm: mỗi lần gặp một số liệu thì ghi một nét |, cứ 5 nét gộp thành một nhóm cho dễ đếm lại.

3. Hiểu các cách chia khoảng

  • "Từ 12 đến dưới 16": gồm 12 nhưng không gồm 16.
  • "Dưới 12": các số nhỏ hơn 12.
  • "Từ 16 trở lên": gồm 16 và các số lớn hơn 16.

Với các số liệu trên: nhóm "từ 12 cm đến dưới 16 cm" có 12; 15; 12; 15; 12; 15, tức 6 cây; nhóm "từ 16 cm trở lên" có 18 và 20, tức 2 cây.

4. Sắp xếp các số liệu

Để dễ so sánh, ta sắp xếp số liệu từ bé đến lớn (hoặc từ lớn đến bé). Khi sắp xếp, ta biết ngay số lớn nhất, số bé nhất và so sánh được các nhóm.

Ví dụ: dãy chiều cao ở trên xếp từ bé đến lớn: 12; 12; 12; 15; 15; 15; 18; 20.

Với số thập phân, so sánh từng hàng từ trái sang phải. Ví dụ 4{,}06 < 4{,}6 < 4{,}65.

5. Lưu ý và lỗi hay gặp

  • Sau khi phân loại, cộng số lượng các nhóm phải bằng tổng số số liệu; nếu lệch là đếm sót hoặc đếm thừa.
  • Chú ý "dưới" và "trở lên": số đầu mút chỉ thuộc nhóm có chữ "từ".
  • Không so sánh số thập phân như số tự nhiên: 3{,}7 > 3{,}65 dù 65 > 7.