Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 38 – Tìm hai số khi biết tổng và tỉ số của hai số đó

1. Ý tưởng: dùng sơ đồ đoạn thẳng

Khi biết tổng của hai số và tỉ số của chúng, ta vẽ mỗi số là một đoạn thẳng chia thành các phần bằng nhau. Số phần của mỗi số lấy từ tỉ số: số thứ nhất bằng \frac{a}{b} số thứ hai thì số thứ nhất có a phần, số thứ hai có b phần.

2. Các bước giải

  • Vẽ sơ đồ.
  • Tìm tổng số phần bằng nhau: a + b.
  • Tìm giá trị một phần: tổng : tổng số phần.
  • Tìm số thứ nhất (giá trị một phần \times\ a), rồi số thứ hai (tổng trừ số thứ nhất, hoặc giá trị một phần \times\ b).
  • Kiểm tra: cộng hai số phải bằng tổng, tỉ số phải đúng đề.

3. Ví dụ 1 (tỉ số phân số)

Hai thùng dầu chứa tất cả 72 lít dầu. Số dầu thùng thứ nhất bằng \frac{5}{7} số dầu thùng thứ hai. Mỗi thùng chứa bao nhiêu lít?

Thùng thứ nhất: 5 phần; thùng thứ hai: 7 phần.

  • Tổng số phần: 5 + 7 = 12 (phần).
  • Một phần: 72 : 12 = 6 (lít).
  • Thùng thứ nhất: 6 \times 5 = 30 (lít).
  • Thùng thứ hai: 72 - 30 = 42 (lít).

Đáp số: 30 lít và 42 lít.

4. Ví dụ 2 (tỉ số "gấp … lần")

Tổng của hai số là 96, số lớn gấp 3 lần số bé. Tìm hai số.

Số bé: 1 phần; số lớn: 3 phần.

  • Tổng số phần: 1 + 3 = 4 (phần).
  • Số bé: 96 : 4 = 24.
  • Số lớn: 96 - 24 = 72.

Đáp số: 24 và 72.

5. Lưu ý và lỗi hay gặp

  • Tỉ số lớn hơn 1 cũng làm tương tự: số thứ nhất bằng \frac{3}{2} số thứ hai thì số thứ nhất 3 phần, số thứ hai 2 phần.
  • Hay nhầm: lấy tổng chia cho một trong hai số phần (chia 5 hoặc 7) thay vì chia cho tổng số phần.
  • Hay nhầm: gán đảo số phần (số bé lại cho nhiều phần hơn).
  • Chú ý đọc kĩ câu hỏi: đề có thể hỏi số lớn, số bé, hoặc "hơn bao nhiêu". Ghi đơn vị trong đáp số.