Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 55 – Luyện tập chung

1. Hình khai triển và các mặt của hình khối

  • Hình hộp chữ nhật có 6 mặt là hình chữ nhật, các mặt đối diện bằng nhau (có 3 cặp mặt bằng nhau).
  • Hình lập phương có 6 mặt là hình vuông bằng nhau.
  • Hình trụ có hai mặt đáy là hai hình tròn và một mặt xung quanh, khi trải ra là hình chữ nhật.

Cắt dọc theo một số cạnh rồi trải phẳng mặt ngoài của hình khối ta được hình khai triển. Tính diện tích toàn phần cũng là cộng diện tích tất cả các mặt trên hình khai triển.

2. Công thức của hình hộp chữ nhật

Với chiều dài a, chiều rộng b, chiều cao c (cùng đơn vị):

  • Diện tích xung quanh: S_{xq} = (a + b) \times 2 \times c (chu vi đáy nhân chiều cao).
  • Diện tích toàn phần: S_{tp} = S_{xq} + 2 \times (a \times b) (cộng thêm diện tích hai mặt đáy).
  • Thể tích: V = a \times b \times c.

3. Công thức của hình lập phương

Với cạnh a:

  • Diện tích xung quanh: S_{xq} = a \times a \times 4.
  • Diện tích toàn phần: S_{tp} = a \times a \times 6.
  • Thể tích: V = a \times a \times a.

4. Ví dụ giải từng bước

Một hộp hình hộp chữ nhật dài 15\ \text{cm}, rộng 10\ \text{cm} 8\ \text{cm}.

  • Chu vi đáy: (15 + 10) \times 2 = 50\ (\text{cm}). Diện tích xung quanh: 50 \times 8 = 400\ (\text{cm}^2).
  • Diện tích một đáy: 15 \times 10 = 150\ (\text{cm}^2). Diện tích toàn phần: 400 + 150 \times 2 = 700\ (\text{cm}^2).
  • Thể tích: 15 \times 10 \times 8 = 1\,200\ (\text{cm}^3).

Em thấy: diện tích có đơn vị \text{cm}^2, thể tích có đơn vị \text{cm}^3.

5. Chọn đúng việc cần tính

  • Sơn, dán giấy, lát gạch, làm vỏ hộp: tính diện tích các mặt cần phủ. Hộp không nắp hoặc bể không có mặt trên thì chỉ tính các mặt có thật (xung quanh và một đáy).
  • Đựng nước, cát, xếp hàng: tính thể tích.
  • Đổi đơn vị: 1\ \text{dm} = 10\ \text{cm}, 1\ \text{m} = 10\ \text{dm} và 1\ \text{dm}^3 = 1\,000\ \text{cm}^3, 1\ \text{m}^3 = 1\,000\ \text{dm}^3.
  • Khối bị khoét: lấy thể tích trừ thể tích phần khoét. Nước dâng khi thả vật chìm: thể tích vật bằng thể tích nước dâng lên.

6. Lỗi hay gặp

  • Nhầm diện tích với thể tích: dùng \text{cm}^2 cho thể tích hoặc \text{cm}^3 cho diện tích.
  • Quên nhân đôi diện tích đáy khi tính diện tích toàn phần.
  • Quên đổi về cùng đơn vị trước khi tính.
  • Tính cả mặt không có thật (bể không nắp) hoặc quên một mặt.