Bỏ qua menu
MonKa.Vn

Bài 45 – Thể tích của một hình

1. Hình hộp chữ nhật và hình lập phương

  • Hình hộp chữ nhật có 6 mặt: 2 mặt đáy và 4 mặt bên. Hình có ba kích thước: chiều dài, chiều rộng, chiều cao.
  • Hình lập phương có 6 mặt đều là các hình vuông bằng nhau.

Ví dụ: hộp phấn có dạng hình hộp chữ nhật; viên xúc xắc có dạng hình lập phương.

2. Thể tích của một hình

Thể tích của một hình cho biết hình đó chiếm chỗ trong không gian nhiều hay ít.

Nếu hình A nằm hoàn toàn bên trong hình B thì thể tích hình A bé hơn thể tích hình B. Ví dụ: một viên bi đặt lọt trong chiếc cốc thì thể tích viên bi bé hơn thể tích cốc.

3. So sánh bằng cách đếm hình lập phương nhỏ

Muốn so sánh thể tích hai hình, ta xếp chúng từ những hình lập phương nhỏ giống hệt nhau rồi đếm.

  • Hình nào gồm nhiều hình lập phương nhỏ hơn thì có thể tích lớn hơn.
  • Hai hình gồm số hình lập phương nhỏ bằng nhau thì có thể tích bằng nhau, dù hình dạng khác nhau.

Ví dụ: hình hộp xếp 5 hình lập phương nhỏ theo chiều dài, 2 hàng, 2 lớp. Mỗi lớp có 5 \times 2 = 10 hình, hai lớp có 10 \times 2 = 20 hình. Một hình khác gồm 1 lớp, 2 hàng, mỗi hàng 10 hình cũng có 20 hình nhỏ. Hai hình đó có thể tích bằng nhau.

4. Tách và ghép hình

Khi tách một hình thành hai phần (hoặc ghép hai hình thành một hình), thể tích của cả hình bằng tổng thể tích các phần.

Ví dụ: hình gồm 20 hình lập phương nhỏ được tách thành hai phần, phần thứ nhất gồm 13 hình. Phần thứ hai gồm: 20 - 13 = 7 (hình).

5. Lưu ý và lỗi hay gặp

  • Đếm cả những hình lập phương bị che khuất: nên đếm theo từng lớp hoặc từng hàng, không chỉ đếm các khối nhìn thấy.
  • Hình trông dài hơn hay cao hơn chưa chắc có thể tích lớn hơn: phải đếm số hình lập phương nhỏ.
  • Chỉ so sánh được khi các hình lập phương nhỏ giống nhau (cùng cỡ).
  • Thể tích không phải là độ dài hay diện tích một mặt của hình.